Bir bakıma para politikalarının uygulanmasında araç olarak kullanılan zorunlu karşılık, mevduat bankalarının piyasadan topladıkları mevduatlara ilişkin olarak Merkez Bankasında buldurmak zorunda kaldıkları mevduat oranı demektir. Peki, zorunlu karşılık neye göre değişkenlik gösterir? Zorunlu karşılık artma ve alçalma durumu neye göre belirlenir? Merkez Bankası zorunlu karşılıkları istediği gibi düzenleyebilir mi? Zorunlu karşılık oranı artarsa ne olur? Zorunlu karşılık azalırsa politikalar nasıl değişir? İşte, merak edilen sorulara verilecek detaylı cevaplar…
ZORUNLU KARŞILIK ORANI NEDİR? ZORUNLU KARŞILIK ORANI ARTARSA YA DA AZALIRSA NE OLUR?
Zorunlu karşılık oranı, merkez bankalarının mevduat hesaplarını toplayıp kredi kullandıran bankalardan ellerindeki belli bir mevduat tutarının ihtiyati olarak kendilerinde tutmasını sağlayan orandır.
Merkez Bankası eğer TL olarak zorunlu karşılık oranı yüzde 10 diyorsa X bir banka bulundurduğu 1000 TL mevduatın 100 TL’sini Merkez Bankası’na zorunlu karşılık olarak ayırmak zorunda.
Ele aldığımız X banka yüzde 10 faiz ödüyorsa mevduat karşılığında zorunlu karşılık ayırınca yüzde 10 faizin yanı sıra zorunlu karşılık olarak Merkez Bankası’na verdiği parayı kullanamadığı için de ekstra maliyete girer basit şekilde bunu da yüzde 1 faiz maliyeti olarak açıklanabilir.
Türk Lirası Zorunlu Karşılık Oranı Artarsa
Merkez Bankası, Türk Lirası zorunlu karşılık oranını arttırdığında hem piyasadaki TL talebini azaltarak TL’nin değerlenmesini sağlar hem de mevduatın maliyetini yükselterek kredi genişlemesini yavaşlatabilir.
Ancak bu süreçte ekonomi bir nebze olsa da daralır ve dolaylı olarak faizleri yükselttiğinden borsa bu süreçten olumsuz etkilenir.
Ons altının durağan seyretmesi halinde gram altının değerini düşürür.
Dolar Zorunlu Karşılık Oranı Artarsa
Bu durumda Merkez Bankası, piyasadaki dolar miktarını azalttığından doların değerinin yükselmesine neden olur.
Ons altının durağan seyretmesi halinde gram altının değerini arttırır
