Osmanlı tarihine rejim karşıtı ilk isyan olarak damga vuran 31 Mart vakası nedir sorusu çok fazla araştırılıyor. Öğrencilerin yanı sıra arama motorlarında da çokça aratılan 31 Mart vakası nedir sorusunu sizler için yanıtladık. Peki, 31 Mart vakası nedir? İşte 31 Mart vakası nedir? 31 Mart vakası maddeler halinde…
31 Mart vakası nedir? 31 Mart vakası maddeler halinde
Miladi takvimle 13 Nisan 1909 tarihinde gerçekleşen 31 Mart Olayı, Osmanlı Devleti’nde rejim karşıtı ilk isyan olarak bilinir. Meşrutiyet rejimini ortadan kaldırmak için başlatılan bu isyan Selanik’ten gelen Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. İsyanın bastırılmasının ardından yönetimde ağırlığını iyice arttıran İttihat ve Terakki Cemiyeti, Padişah II. Abdülhamit’i tahttan indirmiş ve yerine 5. Mehmet’i (Sultan Reşat) tahta çıkarmıştır.
Konunun ayrıntılarına geçmeden önce 31 Mart Olayı ya da 31 Mart Vakası olarak tarihimize geçen bu olay hakkındaki temel noktaları kısaca ve maddeler halinde özetleyelim:
1) 31 Mart Olayı, Miladi Takvimle 13 Nisan 1909‘da; Rumi Takvimle 31 Mart 1325‘de gerçekleşti. O dönem Rumi Takvim kullanıldığından bu olay tarihimize “31 Mart Olayı” olarak geçti.
2) İsyancıların temel sloganı “Şeriatı isteriz” idi. Bu durum ayaklanma boyunca dinin bir sömürü aracı olarak kullanıldığının bir göstergesidir. Bir başka ifadeyle İttihat ve Terakki düşmanları, isyanı geniş kitlelere yayabilmek adına, isyan boyunca İslamiyet’i kullanmışlardır.
3) 31 Mart Olayı, meşrutiyetin kazanımlarına karşı başlayan gerici bir ayaklanma olarak görülmekle birlikte, meşrutiyetle barışık olan ancak İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne karşı olan bir kesimin de için bulunduğu faaliyetler sonucunda ortaya çıktı.
4) İsyan duyulur duyulmaz, kendisini meşrutiyetle özdeş gören ve meşrutiyetin ilanından oldukça etkili olan İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin tepkisi gecikmedi. İttihat ve Terakki Cemiyeti, Selanik’te kurulan ve “Hareket Ordusu” adı verilen bir ordu ile İstanbul üzerine yürüyerek isyanı bastırdı.
5) İsyanın bastırılmasının ardından 27 Nisan’da toplanan Mebusan Meclisi, II. Abdülhamit‘in tahttan indirilmesine karar verdi. Böylece bir Osmanlı padişahı sadece bir Şeyhülislam fetvası ile değil, aynı zamanda halk temsilcilerinden oluşan bir meclisin elindeki dünyevi yetkiye dayanılarak da tahttan indirilmiş oldu. Bu durum, Osmanlı Devletinin egemenlik anlayışındaki değişimin önemli bir göstergesiydi.
6) 31 Mart İsyanının bastırılmasıyla, II. Abdülhamit’in Kanuni’den sonra en uzun olan ve 33 yıla yaklaşan saltanatı son buldu. Onun yerine Mehmet Reşat, Padişah V. Mehmet olarak tahta çıktı.
7) İsyanın bastırılması ve yeni padişahın zayıf kişiliği, İttihat ve Terakki’nin gücüne güç kattı. İktidar fiilen İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin eline geçti.
