Buzdolabı soğutma mekanizması ile beyaz eşyalar arasında en sadece ancak en komplike çalışma mekanizmasına sahip olan bir cihazdır. Günümüzde No-Frost seçeneği daha fazla tercih edilen buzdolapları, çıkardığı arızalar nedeniyle ev halkına zor anlar yaşatabiliyor. Peki, birçok kullanıcının şikayet konusu olan buzdolabı neden soğutmaz? İşte, buzdolabının soğutma sistemi hakkında bazı detaylar
BUZDOLABI NEDEN SOĞUTMAZ?
- Her ne kadar basit gibi görünse de, buzdolabının neden soğutmadığını öğrenebilmek için buzdolabınızın arkasında bulunan fiş giriş ve çıkış noktalarını kontrol ederek diğer bölümlere geçmekte fayda olabilir.
- Fanın çalışıp çalışmadığını kontrol etmek, ikinci aşamanız olabilir. İkinci aşamada, buzdolabınızın fanının çalışıp çalışmadığını görüntülemek için, buzdolabı kapağını açtıktan sonra, elinizle ışık açıp kapatan düğmeyi basılı tutmanız gerekmekte. Bu düğmeye basılı tuttuğunuzda fanın çalıştığını duyarsanız, soğuk kontrolünün açık olduğuna kanaat getirebilirsiniz.
- Kompresörün çalışması, buzdolabı için en kritik aşamayı oluşturur. Buna tam olarak emin olabilmek için buzdolabınızı duvara dayalı olduğu yerden çıkarıp, arkasını görebileceğiniz düzeye getirin. Buzdolabınızın altında bulunun siyah büyük parçanın çalıştığına dair emarelere sahipseniz bir sonraki aşamaya geçebilirsiniz.
- R-134a gazı, buzdolabının çalışmasına olanak tanıyan soğutucu gazdır. Freon olarak tabir edilen bu gazın yeterli düzeyde olması, buzdolabının çalışması için elzemdir.
- Buzdolabınızın iç hava sirkülasyonunu sağlayan Evaporatör fanı, buzlukta yer almaktadır. Bu fanın buzlanma sebebiyle donmuş olması, çalışmanın aksamasına neden olabilir.
- Buzluktan, normal soğutucu kabine gelen hava tamponunun kapalı olması, soğutma sisteminin olumsuz yönde işlemesine sebep olabilir. Bu nedenle buzdolabınızın içine buzluktan gelen kanalın akış içerisinde olması gerekmektedir. Buradan hava gelmiyorsa bir problem var demektir.
- Buzdolabınızın içerisinde lambanın çalışma durumu, içerideki durumu doğrudan etkileyebilir. Eğer buzdolabınız kapandığında lamba içeride açık kalmaya devam ediyorsa, muhtemelen içerideki hava sıcaklığını arttıracak ve soğutmaya engel olacaktır.
- Dolabın içerisinde bulunan su kanalları bazı dönemlerde donma yaparak hava kanallarını tıkayabilmektedir. Bu durumun çözümü için buzdolabınızı kısa süreliğine fişinden çekip erime yapmasını bekleyebilirsiniz.
NO-FROST BUZDOLABI NASIL SOĞUTUR?
Bir no frost buzdolabında soğutma işlemi genel olarak buzdolabı kabinleri içerisinde kuru ve soğuk havanın dolaştırılması ile gerçekleştirilir. Bir no frost tipi buzdolabı hava sağlama sistemine (air supply system) sahiptir ve soğuk ve kuru hava, hava sağlama sistemi tarafından temin edilir.
Hava sağlama sistemi evaporatör, kondenser, fan ve hava kanallarından oluşur. Bu parçaların soğutma işlemi sırasındaki işlevlerini kısaca söyle tarif edebiliriz:
evaporatör ve kondenser buzdolabının soğutma çevrimini gerçekleştiren en temel iki parçasıdır. Evaporatör için buharlaştırıcı, kondenser için yoğunlaştırıcı diyebiliriz.
Evaporatör ve kondenser kanalları içerisinden soğutucu akışkan geçer ve bu soğutucu akışkan evaporatör ve kondenser kanalları boyunca termodinamik bir çevrime tabi olur. Evaporatör kanallarından geçerken buharlaşır ve buharlaşırken bulunduğu ortamdan ısı çekerek ortamın soğumasını sağlar. Kondenser ise soğutucu akışkanın yoğunlaşıp sıvı faza geçmesini sağlar. Soğutucu akışkan sıvı faza geçerken bulunduğu ortama ısı yayar ve bulunduğu ortamı ısıtır. Kondenser ısı üretici bir parça olduğu için buzdolabı yalıtım sınırlarının dışında bırakılır.
Kondenserde yoğunlaşmış olan soğutucu akışkan soğutma işleminin devamı için tekrar evaporatöre gönderilir ve bu bir çevrim halinde devam eder. Kısaca tekrarlamak gerekirse buzdolabı kabinlerinden ısı evaporatör tarafından çekilir.
Hava sağlama sisteminin diğer önemli parçası fandır. Fan, buzdolabı içerisindeki hava akısını zorlayan parçadır. Kabin içerisindeki akısın evaporatör üzerinden geçip kabin içerisine dağıtılmasını sağlar. Evaporatör üzerinden geçen hava soğur ve soğuyan hava fan yardımıyla buzdolabı kabinleri içerisinde dolaşarak kabinlerin soğumasını sağlar. Hava sağlama sisteminin diğer önemli parçası hava kanallarıdır.
Hava kanalları buzdolabı içerisinde hava akısını yönlendirir. Genellikle iki şekilde çalışır. Birincisi, kabin içerisine hava dağıtımı için fanın bastığı soğuk havayı üfleme deliklerine taşır. Bu yüzden kabin içerisindeki akısı belirleyen bir parçadır. İkinci olarak, kabin içerisindeki ısınmış havanın emilerek tekrar evaporatöre yönlendirmesini sağlar. Hava kanalları içinde hava fan tarafından oluşturulan basınç farkı sayesinde çalışır. Emiş kanalları fanın emiş yüzeyleri tarafında, üfleme kanalları ise fanın basma yüzeyleri tarafındadır.
No frost teknolojisinin en önemli özelliği dondurucu kabini içerisinde buzlanma görülmemesidir. Geleneksel buzdolaplarının dondurucularında buzlanma görülür ve kullanıcı dondurucuda oluşan buzlanmayı bir süre sonra kendisi manuel olarak çözmek durumunda kalır. Bu yüzden kullanım zorluğu vardır. Ayrıca diğer bir dezavantajı da buzlanmadan dolayı kabinin kullanılabilir hacmi daralmasıdır.
Buzlanmanın meydana gelme sebebi, nemli havanın soğuk yüzeye çarpınca önce sıvı faza daha sonra da eğer ortam 0 0C altında ise buz haline gelmesidir.
Geleneksel dolapların dondurucularında, soğutma işlemi dondurucu duvarlarının soğutulması ile gerçekleştirildiği için nemli hava dondurucu yüzeylerine çarptığı anda duvarlarda karlanma meydana gelir. No frost buzdolaplarında ise nemli hava öncelikle evaporatör üzerinden geçirilerek soğutulur ve daha sonra dondurucu
bölmesine gönderilir. Dolayısıyla nemli hava evaporatörden geçerken, karlanma evaporatör yüzeylerinde gerçekleşir. Böylece evaporatör havayı soğuturken nemini de almış olur. Sonuç olarak dondurucuya gönderilen hava soğuk ve kurudur ve dondurucu kabini içerisinde buzlanma görülmez. Evaporatör üzerindeki buzlanma
ise de-frost denilen bir süreç ile çözdürülür.
Ayrıca konvansiyonel no frost buzdolabı konfigürasyonunda kabin dış tarafında yalıtım görülmektedir. Sıcaklık farkından dolayı kabin içerisi ile dış ortam arasında ısı iletimi gerçekleşir. Yalıtım bu ısı iletimini en aza indirmek için kullanılır.
