Ortaokul öğrencileri tarafından sıkça araştırılan eğik düzlemde kuvvetin yönü değişir mi sorusu gündemdeki yerini aldı. Tüm basit makineler işi tek bir hareketle yapar. Basit makine tipi, üç amaca hizmet eder: hızı artırmak, kuvveti artırmak ya da kuvvetin yönünü değiştirmek. Peki, eğik düzlemde kuvvetin yönü değişir mi? İşte, eğik düzlemde kuvvetin yönü değişir mi sorusunun detaylı yanıtı…
Eğik düzlemde kuvvetin yönü değişir mi?
Eğik düzlem bir basit makinedir. Öncelikle şunu bilmek gerekir ki, tüm basit makinelerde enerjiden ya da yapılan işten direkt kazanç yoktur. Yalnızca, hızda kazanç sağlarlar. Eğik düzlemde ise kuvvetin yönü değişmez. Aslında, Kuvvet değişiyor gibi gözükse de temelde cisme aynı potansiyel enerji kazandırıldığı için işte, bir değişim gerçekleşmez.
Günlük yaşamda işlerimizi daha kolay yapabilmek için çeşitli makineler kullanırız. Ağır bir taşı yerinden kaldırabilmek için kas gücümüzün yetersiz kaldığı durumlarda, sağlam bir kalas kullanabiliriz. Bu kalası bir desteğe dayadığımızda yerinden oynatamadığımız taşı rahatlıkla kaldırabiliriz. Benzer şekilde bayrağı göndere çekerken bir makara, ağır bir yükü yükseğe taşırken eğimli bir yüzey işimizi oldukça kolaylaştıracaktır. Günlük hayatta iş yapma kolaylığı sağlamak amacıyla kullanılan makara, palanga, kaldıraç, eğik düzlem, çıkrık, dişli çark, vida ve kasnak adı verilen araçlara genel olarak basit makineler denir.
Basit makineler, kendilerine bir noktalarından kuvvet uygulandığında bu kuvveti başka bir noktası ile temas hâlindeki cisme aktaran araçlardır. Basit makinelerde uygulanan kuvvet giriş kuvveti veya uygulanan kuvvet, giriş kuvvetinden dolayı basit makinelerden elde edilen ya da basit makinenin temas halinde olduğu cisme uyguladığı kuvvete ise çıkış kuvveti veya doğan kuvvet denir. Basit makinelerde çıkış kuvveti giriş kuvvetinden büyük olabileceği gibi çıkış kuvvetinin yönü giriş kuvvetinin yönünden farklı olabilir. Binlerce yıldan beri kullanılmakta olan basit makineler; Bir veya iki parçadan oluşup tek bir kuvvetin etkisiyle çalışır. İnsan gücüyle çalışırlar. Elektrik enerjisi gibi başka enerji türleriyle çalışan araçlar basit makine olarak kabul edilmez. Bazıları uygulanan kuvvetin sadece yönünü değiştirirken bazıları da hem yönünü hem büyüklüğünü değiştirir. Bu değişiklik sayesinde basit makineler kullanılarak işler daha kolay ve hızlı yapılabilir.
