Arama motorlarında sıkça araştırılan Molierac kimdir sorusuyla gündemde. Moliere annesini 10 yaşındayken yitirdi ve babası ile bağlantıları hiç sıkı değildi. Annesinin ölümünden sonra babası ile Paris’te o zaman yukarı burjuva sınıfından kişilerin evlerinin bulunduğu Rue Saint-Honoré’de yaşadılar. Peki, Molierac kimdir? İşte, Molierac kimdir sorusunun detaylı yanıtı…
Molierac kimdir?
İlk okul eğitimini Paris’te yaptı ve sonra Paris’in en iyi okullarından Cizvit’lerin idaresinde olan “Collège de Clermont“‘da öğrenim gördü. 1641’de bu okuldan ayrıldı. Babası 1531’de bir imtiyaz satın almıştı ve Moliere babasının işini devam ettirmeye başladı ve bu arada hukukçu olmak için çalışmalara başladığı da bildirilir. Haziran 1643’de Moliere 21 yaşında iken birden babasının işini bırakmaya ve Paris’ten ayrılmaya karar verdi. Daha önce tanışmış olduğu tiyatrocu güzel aktris Madelaine Bejart ile birleşip kendisi 630 livre sermaye katarak ile Bejart’la birlikte Illustre Théâtre adlı bir tiyatro topluluğu kurdu. Böylece bağlı olduğu sosyal sınıf ilişkilerini geride bıraktı. Sahne adı olarak Fransa’nin Midi bölgesinde Vigan şehri civarında bir köy olan Molière ismini kullanmaya başladı. Bundan hemen sonra bu topluluğa Madelaine’nin erkek ve kız kardeşleri de katıldı. Moliere hem iyi aktörlük gücü hem de eğitimi dolayısıyla bu gezici tiyatro trupunun idarecisi oldu. 1645’de bu gezici tiyatro trupu, çoğu pansiyon masrafları olmak üzere, 2000 livre borçlanmıştı. Moliere bu borçlar dolayısıyla hapse atıldı ama ya babası ya da topluluk mensupları borcu ödeyerek 24 saat sonra hapisten kurtarıldı.
Bundan sonra Moliere ve Madelaine Bejart 12 yıl sürecek bir gezici tiyatro hayatına başladılar. Önceleri “Charle Dufresne“‘nin trupuna katıldılar ve sonra kendi truplarını kurdular. Bu topluluk biraz başarı kazanarak Orleans Dükü I. Filip’in koruması ve desteği altında çalışmaya başladı. Bu gezginci tiyatroculuk döneminden Moliere’in ancak iki eseri elimize geçmiştir: “L’Étourdi” ve “Le Docteur amoureux“. Bu eserlerde Moliere’in gezginci tiyatroların alışılagelen İtalyan asıllı ve yarı tuluat şeklindeki Comedia del Arte konu ve stilinden ayrılıp kendine has bir oyun üslubu geliştirmeye başladığı görülmektedir. Bu arada Moliere Languedoc Eyaleti valisi Conti Dükü ile iyi arkadaş olmuş ve onun mali desteğini almıştır. Fakat bu kişi bir zührevi hastalığa tutulunca dinsel baskılar dolayısıyla tiyatroculara mali desteğini kesmiş ve şahsi ilişkilerden bile uzaklaşmıştır. 1650-53’te tiyatroyla Lyon’da kaldı ve Lyon’da iken Moliere’in trubuna Markiz sahne adlı Mademoiselle Duparc katıldı. Bu aktris tanınmış oyun yazarları olan Pierre Corneille, sonra da Jean Racine ile ilişki kurdu ve hatta bir müddet Racine’in metresliğini yaptı. Racine hazırladığı ilk eserini Moliere’in sahnelemesini istemiştir ama Moliere bunu kabul etmemiştir.
Molierac eserleri
Molière’in bilinen ilk yapıtları, Paris disinda gezgin tiyatroculuk yapmakta iken 1655’te Lyon’da sahnelenen “L’Etourdi ou contretemps” (Türkçe olarak ilk sahnelenme adı “Savruk”, 1876; Dünya Edebiyatından Tercümeler serisinde yayımlanma adı “Şaşkın yahut Beklenmedik Engeller”, 1944) ve “Le Docteur amoureux (Aşık Doktor)” idi. Bu eserlerle Moliere bu dönemde gezginci tiyatroların uydukları İtalyan ve yarı tuluat şeklindeki Comedia del Arte tiyatro konu ve stilinden ayrılıp kendine has bir oyun üslubu geliştirmeye başlamıştır. Moliere, 1656’da ilk önemli komedisi sayılan ve Paris’te sahnelenen ilk oyunu olan “Les Precieuses Ridicules”ü (ilk Türkçe sahnelenme adı “Dudukuşları“, 1876; yayımlama adı Gülünç Kibarlar, 1943) yazdı. Sosyetenin kibar davranışlarına özenen iki taşralı genç kızı konu alan bu oyun, Moliere’in bütün yapıtlarında öne çıkan bir temanın ilk işlenişiydi. Moliere burada, toplumsal kuralların gerektirdiği yüzeysel kibarlıkla altta yatan içgüdüsel davranış arasındaki uyumsuzluğun yarattığı gülünçlüğü ele alıyordu. Bu oyunla Moliere çok dikkat çekti ise de Paris’in tiyatro seyircileri bu oyundan özellikle hoşlanmadılar ve çok tenkide uğradı.
Bu sefer Moliere toplulukta arkadaşı olan ve “Scaramouche” karakteri ile ün yapan İtalyan aktör Tiberio Fiorell’den Commedia dell’arte hakkında epey ders alıp bunları uygulamaya koyuldu. 1660’ta temsile koyduğu “Sganarelle, ou Le Cocu imaginaire (Hayalde Aldatılmış Koca)” adlı oyunu çok tutuldu. Bu eserin aile içi ilişkiler teması Moliere’in insan ilişkilerinin yapmacıklığa dayandığı hakkındaki pesimist dünya görüşünü dramatik olarak ifade etmektedir. Moliere’in topluluğu 1661’de, Kardinal Richelieu’nün bir tiyatro binası olarak yaptırdığı Palais Royal’deki (Kraliyet Sarayı) bir salona taşındı. Moliere’in bütün “Paris” oyunları burada sahnelendi.
1662’de sahneye konan ünlü oyunu “L’Ecole des femmes” (Türkçede ilk sahnelenme adı “Kadınlar Mektebi, 1876; yayımlanma adı Kadınlar Mektebi”, 1941) daha ilk gecesinde skandal yarattı. Seyirciler ve yetkililer, artık hiçbir değere saygısı kalmamış bir komedyenle karşı karşıya olduklarını düşünüyorlardı. Oyun, kadınlardan çekinen ve bu yüzden de saf, gözü açılmamış bir genç kızla evlenerek onu kendi ilkeleri doğrultusunda yönetmek isteyen bir erkeği konu alıyordu. Oyunun sonunda adam genç eşine aşık oluyor, ama aşkı dile getirmesini ve kadınlara bir sevgili gibi yaklaşmasını bilmediği için gülünç durumlara düşüyordu. Moliere oyuna gelen eleştirilere 1663’te La Critique de L’Ecole des femmes (“Kadınlar Mektebinin Tenkidi, 1944) ve L’Impromptu de Versailles (Versailles Tulûatı, 1944) adlı tek perdelik oyunlarıyla karşılık verdi. Bunlardan ilkinde komedi anlayışını yansıtıyor, ikincisinde ise oyuncuların dinlenme odasını ve prova sırasında sahne arkasındaki konuşmaları çok gerçekçi bir bakışla anlatıyordu.
