Alevi kültüründe oldukça önem taşıyan Cem erkanının başkanlığını kim yapar sorusuyla gündemde. Cem ibadetini diğer inançlardaki ibadetlerden farklı kılan en önemli unsur; Cem’de bulunanların aynı zamanda toplumda hesap vermekle yükümlü olmalarıdır. Cem’de bulunanlar birbirlerinden “razı olmak” zorundadırlar. Peki, Cem erkanının başkanlığını kim yapar? İşte, Cem erkanının başkanlığını kim yapar sorusunun yanıtı…
Cem erkanının başkanlığını kim yapar?
Cem, Arapça toplanma anlamına gelir. Cem, cami ve cemaat aynı kökten gelen kelimelerdir. Cem’in kaynağı Kırklar Cemi’dir. Cem’de bulunan bir kişi başka birine dargınsa, bu iki kişinin dargınlıkları giderilmeden, barışmaları sağlanmadan Cem’e başlanmaz. Alevilerin toplu anlamda temel ibadeti olan Cem, bir Dede´nin gözetiminde, önderliğinde yerine getirilir. Cem ibadetine katil, hırsız, yolsuz, düşkün kimseler giremez. Hukuki, dini, örfi ve tasavvufi işleyişlerin tamamının cem ibadeti ile aynı gün ve saatte toplanmış olması, Çaldıran meydan savaşıyla başlayan baskı, şiddet ve nefret söyleminin alevileri, dergahlarını bırakarak şehir merkezlerinden uzakta köy ve kasaba hayatına geçmesi ile ortaya çıkmış bir uygulama olmuştur.
Cemle ilgili 12 Hizmet
Mürşit (Dede): Alevilik-Bektaşilikte, görev itibariyle Hz. Muhammed, Hz. Ali ve Hacı Bektaş Veli’yi temsil Cem erkânının başkanlığını yapar. Cenaze, musahiplik, nikâh, ad koyma ve sünnet törenlerini yönetir.
Rehber: Yola girmek isteyenleri hazırlar, yol gösterir. Mürşidin en yakın yardımcısıdır.
Gözcü: Rehberin yardımcısıdır. Cemin sessiz ve sakinlik içinde geçmesini sağlar. Cemin bekçisidir.
Çerağcı (Delilci): Cemevinde bulunan aydınlatma araçlarını Buhurdanlıkları ve mumları hazırlar.
Zakir (Âşık): Cemde tevhit, düvazde imam, mersiye, semah, nevruziye söyler.
Süpürgeci (Ferraş): Cemevinin temizliği ile meşgul
Meydancı: Cemevinde semahserleri kaldırır. Postları yerine
Niyazcı: Kurbanları tekbir getirerek Gelen lokmaları alır ve lokmaların dağıtımını sağlar.
İbrikçi: Cemde mürşidin ve cem erenlerinin abdest almalarını sağlar.
Kapıcı: Ceme gelen erenlerin evlerinin güvenliğini sağlar.
Peyikçi: Cem olacağını tüm canlara
Sakacı: Cemevinde şerbet, saka suyu gibi şeylerin dağıtımını sağlar.
